Basis 5 substanties

De Basis 5 substanties

De vitale substanties of basissubstanties zijn in TCM een zeer belangrijk onderdeel van de fysiologie. Anders dan in het westen is de oriëntatie van de Chinese Geneeswijzen gericht op de gezonde situatie en niet op de kwaal die bestreden moet worden. Het uitgangspunt van de Chinese Geneeswijzen is dus gezond zijn en blijven.

De basis 5 substanties zijn:
  • Qi
  • Jing
  • Shen
  • Xue 
  • Jin-Ye
Een belangrijk theorie uit de traditionele Chinese geneeskunde is die van De Drie Schatten Jing Qi en Shen, ofwel de San Bao. Deze theorie gaat over drie primaire energieën die de basis vormen van ons bestaan, en een heel leven lang zorgen voor vitaliteit, gezondheid en spirituele groei, mits zij in balans met elkaar zijn. De drie primaire energieën zijn:

Qi heeft zijn centrum op het midden van de borst, dit wordt de de middelste Dantian genoemd.

Jing heeft zijn centrum in de onderste Dantian. Deze bevindt zich ongeveer 5 tot 7 cm. onder de navel.

Shen bevindt zich tussen de wenkbrauwen (het zg. 3e oog), dit wordt de bovenste Dantian genoemd.

Image
Image

Qi

Qi is een idee van fundamenteel denken. Qi is overal in het universum, het is energie, ether, materieel, niet materieel, vitale kracht, levenskracht. Qi is continu in beweging en de basis van alle leven. Qi houd de Yin en Yang in balans. Zonder Qi is er geen leven. Op orgaan niveau is de functie en structuur van een orgaan en de activiteit vanuit een orgaan. Op complex niveau is het, het geheel van activiteiten fysiek en mentaal.

Qi zorgt dus voor beweging en transformatie in dit proces neemt Qi verschillende structuren (materie) aan en laat zich zien in verschillende functies (energie)

Energie met een lage dichtheid:                  Materie
Energie met een hogere dichtheid:             Kleuren, geluiden en smaken
Energie met een nog hogere dichtheid:     Herinneringen, emoties en spanningen

Vanaf onze geboorte hebben we twee soorten Qi nodig, Qing Qi (zuurstof), wat letterlijk 'natuurlijke, zuivere qi' betekent en Gu Qi, (voedsel en drank) dit betekent 'de elementaire bestandsdelen van granen en water'. Volgens de theorie van Qi vormen Qing Qi en Gu Qi samen Zong Qi.

We hebben Zhen Qi nodig die ons hele lichaam voed. Door het Chinese karater van Zhen wat bij ons ‘waar’ betekend vertalen wij dikwijls Zhen Qi in “ware Qi”. 
Om Zong Qi te laten transformeren naar Zhen Qi heeft het Yuan Qi nodig. Yuan Qi (bron Qi) is de functionele lichaamsactiviteit van de prenatale Qi. Deze prenatale Qi noemen we  Jing

Jing Luo Zhi Qi is de energie die door de meridianen stroomt en Zhang Fu Qi is de energie die door de organen stroomt

De functies van Qi zijn:
  • Beweging en transport; Voortbrengen in alle vormen, onwillekeurige activiteiten zoals dalen, stijgen, spreiden en condenseren.
  • Transformatie; De drijvende kracht die de energie in beweging zet en zich manifesteert in structuur of functie.
  • Verwarming; Vooral de Yang Qi speelt een belangrijke rol bij het lichaam op temperatuur houden van ongeveer 37 graden Celsius. 
  • Bijeenhouden en ondersteunen; De Yange milt actie.
  • Bescherming; Ying Qi (voedende Qi) die voedend is voor het gehele organisme en ondersteuning van voedingsessenties in het bloed en daarmee verdediging tegen pathogene factoren bied wanneer deze zijn binnen gedrongen via het bloed en meridianen. Zheng Qi (zelfhelende Qi) die de functie heeft van te vechten tegen ziekte en te herstellen wat in het lichaam beschadigd is. Wei Qi (weerstand/immuniteit) stroomt voornamelijk aan de oppervlakkige lagen van het lichaam. Wei Qi wordt bestuurd door de longen, die de bloedsomloop naar de huid regelen. Longen verspreiden ook vloeistoffen om de huid en spieren te bevochtigen. Deze vloeistoffen mengen zich met Wei Qi. 
De functies van Wei Qi zijn: 
  • Beschermen van lichaam tegen invloeden van externe pathogene zoals wind,kou, hitte en vocht.
  • Helpen bij het reguleren van de lichaamstemperatuur, verwarmen, bevochtigen en het voeden van huid en spieren.

Jing

Jing is de bron van alle organische transformaties vanaf de conceptie tot aan het moment van sterven. We hebben twee verschillende Jing's namelijk Prenatale Jing en Postnatale Jing.
Prenatale Jing wordt via onze ouders en voorouders doorgeven tijdens de conceptie. Hier zitten ook de erfelijke factoren in vastgelegd, zoals erfelijke ziektes en de gevoeligheid voor ziektes. De hoeveelheid en de kwaliteit van het Jing die je bij je geboorte krijgt (prenatale Jing) kun je niet beïnvloeden, maar je kunt deze na je geboorte wel verder aanvullen met postnatale Jing. Postnatale Jing verkrijgen we uit onze voeding en vloeistoffen, dit wordt aangestuurd door de Nier Jing.

Postnatale Jing wordt aangemaakt via het lichaam hierbij is het belangrijk om 5 leefregels goed in acht te nemen nl:
  • Goede (gezonde) voeding en dranken
  • Goede balans tussen rust en activiteit
  • Zuivere Lucht
  • Emotionele stabiliteit

Het is dus nodig om goed en gezond te functioneren in het dagelijks leven. Deze aanvulling is noodzakelijk, want ieder mens verbruikt dagelijks Jing, als gevolg van onder andere spermaproductie, menstruatie en zwangerschap, en ook stress en ziektes versnellen de Jing consumptie. Eerst zal het lichaam gebruik maken van de postnatale Jing maar zodra deze op is zal het de prenatale Jing gaan gebruiken wat het verouderings proces zal doen versnellen. In tegenstelling tot de postnatale Jing kan de prenatale Jing na verbruik niet vernieuwd worden, en je zult daarom sterven zodra je prenatale Jing is opgebruikt.

Shen

Als jing de essentie van het leven is en Qi de activator en beweger, dan is Shen de vitale vonk die geest en lichaam tot een geheel maakt. Shen geeft alle vijf mentaal-spirituele aspecten van een mens aan; de Shen zelf, de Hun, de Po, de Yi en de Zhi.

De vijf Shen (vijf geesten)zijn: de Shen (hart), Hun (lever) , Po (longen), Yi (milt) en Zhi (nieren). Shen zit in het hart en kan emoties voelen en interpreteren. Het interpreteren doet shen d.m.v. de hersenen. Hoewel ook andere organen worden beinvloed door emoties is alleen de Shen (dus het hart) die ze herkent.

  • "Shen" (Geest) geeft de activiteit van denken, bewustzijn, zelf, inzicht, emotioneel leven, geheugen en wilskracht aan.
  • "Hun" (Astrale ziel) geeft de activiteit van fantasie (creativiteit/ inspiratie), het levensdoel en basale behoefte aan.
  • "Fei Po" (Stoffelijke ziel) geeft de activiteit van de denkprocessen, het waarnemen en oordelen aan.
  • "Pi Yi" (Denken) geeft de ervaringen van het hier en nu, de harmonie van ratio aan.
  • "Shen Zi" (Wilskracht) geeft de mogelijkheid van ambitie, doorzetting, wijsheid en grenzen stellen aan.

Xue

Xue (bloed) is de moeder van Qi; Qi beweegt in bloed. Qi geeft leven en beweging aan bloed, maar bloed voedt de organen die Qi produceren. Bloed is dus onafscheidelijk van Qi.

De oorsprong van Xue komt uit de postnatale Jing (door de maag en milt ontrokken voedsel ook wel Gu Qi). De milt stuwt de Gu Qi omhoog naar de longen. De Qi van de longen stuurt het naar het hart waar de transformatie van Xue plaats vindt. Voor deze transformatie is wel prenatale Jing nodig. Yuan Qi versnelt de transformatie van Gu Qi in Xue.

De derde bron voor de productie van Xue is beenmerg deze word geproduceerd in de nierjing.

De functies van Xue zijn:

  • Voeding
  • Bevochtiging
  • Huisvesting van Shen (spirit/geest)

Wat is de relatie van Xue met interne organen:

  • Nieren, Milt en Maag zorgen voor de productie van Xue.
  • Milt zorgt voor het bijeenhouden van het bloed binnen de vaten
  • Hart zorgt voor beweging en huisvesting van Shen (spirit/geest)
  • Longen voorzien Xue van Qi
  • Lever zorgt voor de verdeling en regeneratie van Xue

Jin-Ye

JinYe (Organische vloeistoffen ook wel lichaamsvloeistoffen) zijn afkomstig van voedsel en drank. De vloeistoffen worden in 2 delen verdeeld namelijk dunne vloeistof ( Jin) en de dikkere vloeistof (Ye). De Jin vloeistof wordt door de longen samen met de Wei Qi door het lichaam naar de huid, spieren en openingen om het lichaam te bevochtigen. De Ye vloeistof wordt door de longen omlaag naar de ingewanden, merg en gewrichten gestuurd om het lichaam te voeden of uit te scheiden.

  • Maag; vloeistoffen komen de maag binnen en worden gescheiden in nuttige vloeistoffen om het lichaam te voeden of afvalstoffen om uit te scheiden. (1e zuivering)
  • Dunne darm; De afvalstoffen gaan omlaag richting de dunne darm (2e zuivering) In de dunne darm vind nog een scheiding plaats, hier worden de vloeistoffen gescheiden in “zuiver” en “onzuiver”. De zuivere vloeistoffen gaan naar de blaas en het onzuivere gaat naar de dikke darm om via daar het uitgescheiden te worden.
  • Blaas hier vind de 3e zuivering plaats. De zuivere vloeistof die door de nieren worden aangeleverd wordt richting de buitenlagen van ons lichaam getransporteerd en uitgescheiden als zweet. De onzuivere vloeistof die door de nieren wordt aangeleverd wordt door het lichaam als urine uitgescheidt.

De functies van JinYe

  • Jin; Circuleert onder invloed van de Wei Qi door huid en spieren om het lichaam te bevochtigen en in mindere maten het lichaam te voeden. Het uit zich in de vorm van:

                                        Huid en spieren (zweet)

                                        Ogen (tranen)

                                        Mond, lippen, tong (speeksel)

                                        Longen (slijm)

                                        Bloed (verdunnen zodat het niet stagneert/ ophoopt)

  • Xue; belangrijkste taak is het voeden van het lichaam en secundair bevochtigen van het lichaam. JinYe heeft als belangrijkste taak bevochtigen en secundair voeden.
  • Ye; Bevochtigen van de gewrichten, wervelkolom, ruggenmerg, hersenen. Bevochtigen van de openingen van de zintuigen.
Statera Oleum - Met Oliën in Balans

Statera Oleum, Met oliën in balans!

© 2021